Op zondag 14 april werden op tien plaatsen in de Nijmeegse wijk Bottendaal 26 Stolpersteine geplaatst. Deze blijvende herinneringen werden op initiatief van de Stichting Stolpersteine Nijmegen tijdens een korte ceremonie vakkundig gelegd voor het laatst bewoonde onderkomen van de slachtoffers.

Toespraken werden gehouden door burgemeester Hubert Bruls, nabestaanden en bewoners. Tevens sprak Rabbijn Mendel Levine gebeden uit. Klarinettist Johan Gudden met violist Thomas Ruffmann zorgden voor passende muziek tijdens de ceremonie.

Namen

Eerder werden er al in andere wijken van Nijmegen Stolpersteine neergelegd. Nu in Bottendaal met op de Oude Groenewoudseweg 262 de familie Pels-Levie met Simon Pels zijn vrouw Jetje Levie en dochter Evaline Pels.

Vervolgens de Evertsenstraat 4 met Abraham Wolff en zijn vrouw Celine Kaas en de kinderen Everdina en Marcus Louis. Verder naar de Schoolstraat 123 met de familie Bos-Krause. Liebman Bos, zijn vrouw Irene Krause en de kinderen Hertha en Jacob.

Dan de St. Stephanusstraat. Is vernoemd naar de eerste martelaar van het Christelijke geloof Stefanus die werd gestenigd in het jaar 34. Het is tevens de patroonheilige van de stad Nijmegen. Het gezin Monnikendam bestaande uit Jonas Monnikendam, zijn vrouw Johanna Frankenhuis en zoon Philip Jacob (Flip) woonde op nummer 62. Op nummer 151 de familie Pels-Koperenberg met Nefthalie Pels, Eva Koperenberg, Betje Blok en Nathan Pels.

In de Jan van Galenstraat op nummer 44 Recha Friendländer en haar zoon Salo Kwiat. Vervolgens de Van Dulckenstraat 38 met Geertruida Roos – Serphos en haar zoon Machiel Roos en op 45 Hans Menkel.
In de Jan de Wittstraat twee adressen. Eerst nummer 51 met Rosette Kool en Mordechai Sons en op nummer 79 Meijer Mug.

Vermoord

Voor de Tweede Wereldoorlog waren er in Nijmegen rond de 500 inwoners met een Joodse afkomst woonachtig. Na de deportatie van deze mensen naar kampen en gaskamers, met voorafgaand de diverse razzia’s in de stad, zijn er 450 Nijmeegse Joden vermoord.

De intentie van de Stichting Stolpersteine Nijmegen is dat ieder slachtoffer van het naziregime een gedenksteen voor de laatst bekende woning krijgt. Na de legging in de wijk Bottendaal zijn er 97 kleine gedenkstenen geplaatst.

Bottendaal

Bottendaal, een bruisende wijk vol geschiedenis met de in het oog springende Titus Brands Gedachteniskerk en de voormalige papierloods van drukkerij Thieme.

In het verleden de bedrijvende activiteiten met de paraplufabrieken van Dickmann’s, Dobbelmann’s met de waspoeders en de fraaie verpakkingen van cartonnagefabriek Kilsdonk.


Bij de Kapokfabriek, met een souterrain als schuilkelder, kwamen op 2 oktober 1944 tijdens een Duits bombardement 99 mensen om het leven. Nijmegen lag op dat moment in de frontlinie en werd hevig bestookt met brandbommen. Het gebouw stortte volledig in. Een veelal emotionele historie welke niet vergeten mag worden.

Stolpersteine

Stolpersteine of struikelstenen zijn kleine monumenten of gedenkstenen voor de slachtoffers van het nationaalsocialisme.

Zijn van beton met aan de bovenzijde een messing plaatje waarop informatie met onder andere naam, geboorte- en deportatiedatum alsmede de plaats en datum van overlijden. Geestelijk vader van de Stolpersteine is de Duitse beeldend kunstenaar Gunter Demnig die ook in Nijmegen eigenhandig een aantal gedenksteentjes plaatste.

Meer beelden van de Stolpersteine legging van 14 april 2024 ziet u hier

https://www.oorloginnijmegen.nl/
https://gertjanvanheyningen.blogspot.com/2017/03/anne-en-zef_12.html
https://www.flickr.com/photos/95028150@N06/albums/72157634586496760/

https://www.stolpersteine-nijmegen.nl/