De coaches Janet Griffioen en Rajko Dobrnjac van ARC hebben nog te maken met een veelvoud van blessures terwijl de thuisploeg van Johan Teske de zaak op orde lijkt te hebben. LSVV opende goed met verzorgd spel. Het leverde niet het gewenste resultaat op en de Alphense Racing was direct weer bij de les. Meike van Daalen de Jel schoot rakelings naast en ARC zette druk op de vesting van de studentes.

Maar dan toch in de zevende minuut in de achterhoede bij ARC een beoordelingsfout. Dat zorgde ervoor dat LSVV aanvoerster Nathalie Vosse het leer voor het intikken kreeg. Ook doelvrouw Linde Mineur was uit positie maar Nathalie Vosse schrok van de situatie en schoot pardoes het leer naast. Daar kwam ARC goed weg.

In de 11e minuut kwam de Racing op voorsprong. De eerste horde werd genomen door Ashley die met een droge knal sluitpost Jiske Angenent de gang naar het net liet maken.
Diezelfde Angenent hield de ploeg wel in de wedstrijd door inzetten van Eveline Wels en Meike van Daalen de Jel vakkundig te pareren.

In de 27e minuut ging Iris de Vries op avontuur maar het lukte haar niet om de stand een ander aanzien te geven. Ook de prima acterende Noor van Kampen kopte bijna raak uit een hoekschop van Julia Samsom.

In het begin van de tweede helft kreeg ARC een reeks mogelijkheden welke niet werden omgezet in klinkklare munt. Als je dan zelf niet scoort valt het doelpunt meestal aan de andere kant. In de 63e minuut kreeg Noor Sarneel van LSVV de kans om na een prima voorbereidende actie raak te koppen. ARC doelvrouw Linde Mineur had vooraf verteld de nul te houden en hield woord.

ARC de aanvallende ploeg die de stugge robuuste studentes maar niet wist te verschalken. Liepen zich vast en anders was er nog sluitpost Jiske Angenent als sta in de weg. Maar dan toch viel twee minuten voor tijd de bevrijdende treffer voor ARC. Aanvoerster Julia Samsom op rechts met de pass op de inkomende Iris de Vries die koelbloedig de 0-2 in de touwen schoot.

Een verdiende maar wel heel magere 0-2 overwinning voor Eerste Klasser ARC tegen Tweede Klasser LSVV. Komende zaterdag het vervolg in de KNVB-bekerstrijd. ARC neemt het dan op tegen het Katwijkse Quick Boys De aftrap op Sportpark Zegersloot in Alphen aan den Rijn is om 11.00 uur. Het Leidse LSVV ’70 krijgt het tweede team Rijnvogels uit Katwijk op bezoek. Op Sportpark Kikkerpolder wordt afgetrapt om 12.00 uur.

Meer beelden van LSVV tegen ARC ziet u hier

Hollandse oorlog

De Republiek was verzeild geraakt in de Hollandse Oorlog. De Fransen wilden uitbreiding van hun territorium met inlijving van de Zuidelijke Nederlanden tot de Neder-Rijn. Via het oosten bij Lobith kwamen de vijandige gevechtseenheden de Republiek binnen en na negen dagen was Utrecht al ingenomen. Feit was wel dat legerleider in Staatse dienst, Johan Barton de Montbas, met zijn troepen de stellingen langs de Rijn verliet waardoor de Fransen vrij spel hadden. Kreeg daarvoor de doodstraf door ophanging, ontsnapte en liep over naar de Fransen.
Als vervolgens de troepen van Lodewijk XIV met Montbas in de gelederen Woerden bezetten om als uitvalsbasis te dienen naar het westen wordt het onrustig in de Hollandse steden. De grootste veldslag op Hollandse bodem vond plaats bij Fort Kruipin ten noorden van Woerden. Het plan was om de vestingstad weer in Staatse handen te krijgen. Maar de strategie mislukt waardoor vele krijgers uit beide kampementen het leven lieten.

Malaria

Amsterdam en Gouda vrezen en de stad Leiden was benauwd dat na 100 jaar vrijheid opnieuw een beleg zou kunnen plaatsvinden. Ze wisten dat het doel van de bezetter was om Den Haag in te nemen en alles plat te branden. Geen muur mocht overeind blijven staan. Leiden, maar ook andere steden, waren net in de voorgaande jaren bevrijd van een hele vreemde ziekte die leek op de Zwarte Dood, de Pest. In Leiden overleed 12% van de bevolking en dat was aanzienlijk lager dan de pestepidemie rond 1635 toen 30% van de inwoners overleed. Symptoom was uitermate hoge koorts en zelfs bij de Universiteit sloeg deze ziekte hard toe en overleed in een kort tijdsbestek maar liefst acht professoren. Later werd vastgesteld dat deze vreemde ziekte malaria of vlektyfus was.  De populatie van de stad Leiden herstelde zich snel tot 70.000 inwoners. Dat kwam doordat de gemeenschap vanwege de oorlogsdreiging vele ‘Buitenpoorters’ opnam.

Pamfletten

De kracht van de vermenigvuldiging via de drukpers was in die periode van doorslaggevend belang. Alhoewel net als nu er ook vaak nep nieuws werd verspreid. Feit was wel dat het ‘Pamflet’ in Holland de berichtgeving over de oorlog met de Fransen in tekst en beeld weergaf. Veelal met heel kundig gemaakte gravures. Het bezorgde volk wilde de stand van zaken weten want steeds meer mensen konden lezen en schrijven. Later speelde Prins Willem de Derde daar op in om de gruweldaden van de Fransen in Zwammerdam en Bodegraven gepleegd in geheel Europa te verspreiden. Mede daardoor werden de Fransen een gehaat volk.

Vermoord

Onrust en verdeeldheid in de Universiteitsstad met politiek getinte opstootjes. Burgerwachten werden gevormd met versterking van grote aantallen studenten die de hoger gelegen wallen en poorten controleerden. De gebroeders De Witt werden in Den Haag vermoord en Prins Willem III van Oranje-Nassau werd Stadhouder en hoofd van het landleger. Oogstte met dat laatste in eerste instantie niet veel succes maar wist dat goed te verbloemen. Was daarentegen wel een Staatsman met allure en dat al op jonge leeftijd.

Oude Hollandse Waterlinie

In de steden ronselden trommelaars soldaten met uitzicht op een fortuinlijke bezoldiging. Er waren in feite veel te weinig krijgsmannen doordat er lange tijd vrede was. De steden moesten gelden vrijmaken om dit te kunnen bekostigen.
Wel vergelijkbaar met het heden maar het betekende in die tijd het einde van de welvaart welke de Gouden Eeuw met zich meebracht.  Kader was er wel en in onze regio waren dat Kolonel Pain et Vin en Graaf von Königsmarck. De Oude Hollandse Waterlinie werd nagelopen en waar nodig in gereedheid gebracht.

Forten en schansen werden gebouwd of verstevigd. De meest westelijke is het Fort bij de Goudse Sluys ter bescherming van Alphen en Leiden op de strategische kruising van Rijn, Aarkanaal en Gouwe waar in november 1672 in de Rijn een dam werd aangelegd. De schans Altelaat bij de Ziende en Rijn in Zwammerdam en tussen Bodegraven en Nieuwerbrug tussen de enkele en dubbele Wiericke ook een Prinselijk hoofdkwartier met schansen en forten. Ook daar werd later een dam aangelegd om juist het water in de Rijn op hoog niveau te houden om later de landerijen onder water te zetten.

Burgerwachten

Op de meeste forten waren naast militairen ook burgerwachten actief om de snode plannen van de tegenstander voor te zijn en Holland te verdedigen.  Zo ook bij Fort de Goudse Sluys. In Leiden werd onder leiding van Carel Crusius en Carel Heidanus een burgerwachtpost in het leven geroepen. Ook de 21-jarige Jan Alensoon stond paraat. Werd vaandrig en diende bij het korps onder kapitein Andries van Groenendijck. Deze compagnie bewaakte in de maand juli het fort aan de Goudse Sluys en werd tevens ter inspectie naar de Ziende tussen Zwammerdam en Woerdense Verlaat gestuurd. De compagnie werd eind juli teruggeroepen naar Leiden.

Gouden penning

Jan Alensoon was karmozijnverver en stond sinds zijn 13e jaar ingeschreven als student bij de Leidse Universiteit. Dat feit gaf aanzienlijke privileges en daarnaast was de familie niet onvermogend. De lakenindustrie en het kleuren met de specifieke rode kleur stond kwalitatief op hoog niveau en dat leverde veel handel op.

Iedereen van de wacht werd na afloop volgens de overleveringen rijkelijk beloond echter Jan Alensoon vond soldij overbodig. De visie van hem was dat het zijn burgerplicht was om zich ten dienste te stellen om zijn vaderland, de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, te verdedigen. En dat was zeker een edelmoedige uitspraak.
Voor zijn inzet en opstelling kreeg vaandrig Jan Alensoon van de Leidse burgerij een gouden penning voorstellende de Goudse Sluys met inscriptie.
‘Penning voor gagie van J. Alensoon, vendrigh onder Capt. Andries van Groenendijck met het vers: Soo loont Gouwsluis met gout, voor burgertrouw en wagten, Tot welstant en behout, Gevaers gewaek veel nagten’.

Inundaties

Holland stond op het spel en het werd hoog tijd om in te grijpen. De steden en boeren waren bezorgd en gingen schoorvoetend akkoord om het water de polders in te laten stromen. De inundaties werden door Prins Willem III bekrachtigd en ondermijning werd met de dood bestraft.

De Oude Hollandsche Waterlinie kwam in werking. Het westen hield de bezetter vast in Woerden vanwege de ondergelopen landerijen want tussen Muiden en Gorinchem waren de polders onder water gezet. Alleen de hoger gelegen dijken waren nog zichtbaar in de watermassa.

Huysluyden

Halverwege december zakte het kwik onder nul maar de vorst zette niet door. Molens maalden dag en nacht om juist het ijs onbetrouwbaar te maken. De Staten van Holland hadden in het geheim besloten om via de Enkele Wiericke de landerijen ten oosten van de Gouwe te inunderen.

Tijdens de Kerst ging het echter wel hard vriezen met een straffe koude oostenwind. Het Franse opperbevel onder leiding van Hertog van Luxemburg ging in de nacht van 27 december met een groot leger van 8000 man over het ijs op pad richting Zegveld. Het doel was het bestuurlijk centrum van de Republiek in Den Haag.
Het puur Hollandse weer veranderde en sneeuw en dooi zorgde ervoor dat de gouverneur van Utrecht al de helft van zijn manschappen had verspeeld. Meije werd bereikt en op de weg langs de Ziende richting Zwammerdam kwamen de ‘Huysluyden’ in actie. Vier compagnieën boeren en burgers uit Aarlanderveen, Zevenhoven en Nieuwkoop die hun territorium met succes wisten te verdedigden.

Damme en Boreft volledig uitgemoord

Voorbij Zwammerdam op weg naar Alphen liep de aanval vast. Vooruitgestuurde troepen van het fort aan de Goudse Sluys alsmede vitaliteit, koude en de te geringe mankracht aan Franse zijde luidde de aftocht in.

Op de terugtocht werden Zwammerdam en Bodegraven volledig in de as gelegd en er werd verkracht en gemoord.  Niets werd gespaard maar de Fransen moesten via de dijk langs de Rijn naar Nieuwerbrug de schansen met Staatse troepen passeren. Dat betekende wel dat de beestachtige krijgers zonder moreel volledig in de val zouden lopen.

Forten en schansen verlaten

Maar niets was minder waar want de schansen lagen er verlaten bij en de Fransen bereikten zonder problemen Woerden en Utrecht.

Kolonel Pain et Vin vertrok bij de Franse aanval met zijn troepen van Nieuwerbrug naar Gouda en Graaf von Königsmarck (bovenstaande gravure) uit Bodegraven via Alphen naar Leiden. Deze laatste werd bij aankomst met zijn manschappen direct teruggestuurd want op de hoger gelegen schansen en stadspoorten had men Zwammerdam en Bodegraven zien branden. Er was alleen geen redden meer aan toen de troepen daar weer aankwamen.

Krijgsraad en terechtstelling op Fort de Goudse Sluys

Rond de jaarwisseling werd Kolonel Pain et Vin gearresteerd en in Alphen vastgezet in het Fort aan de Goudse Sluys in afwachting van zijn voorgeleiding aan de krijgsraad te velde. Cornelis Tromp kwam op 1 januari 1673 via Leiden met een sloep naar Alphen waar ook een onderhoud plaatsvond met de Prins die een dag eerder uit Breda arriveerde. Ook andere hooggeplaatste krijgsheren van de Republiek voegden zich daarbij.

In eerste instantie werd de 46-jarige Pain et Vin tot een levenslange celstraf veroordeeld maar de Prins nam daar geen genoegen mee. Moest en zou een politiek zondebok vinden en dat was Pain et Vin op basis van artikel 54 van de Militaire Ordonnantie. De onthalsing vond met drie zwaardslagen plaats in het Fort aan de Goudse Sluys op 23 januari 1673 en het lichaam werd begraven in de Goudse Sint-Janskerk. Deze onthoofding hield de gemoederen wel bezig. De legereenheden toonden meer discipline en moed maar een stukje miscommunicatie tussen de legerleiding kostte Moïse Pain et Vin wel de kop. Hij hield tot zijn laatste moment vol dat zijn opdracht was om de schans te verlaten en naar Gouda te vertrekken. Moïse Pain et Vin was ervan overtuigd zijn opdracht naar eer en geweten te hebben uitgevoerd maar geen van de magistraten uit Gouda bevestigden dat bevel.

Zondebok

Als zondebok geslachtofferd zonder dat andere hooggeplaatste officieren een veroordeling of berisping kregen was wrang.

Het vonnis werd mede ondertekend door de Leidse kapitein Andries van Groenendijck die enkele maanden eerder het Fort aan de Goudse Sluys verdedigde en burgemeester Cornelis de Lange van Gouda die tevens lid was van de Admiraliteit van Amsterdam. Enig eerherstel volgde wel door in Nieuwerbrug een Fort naar hem te vernoemen. De Zweedse Graaf Kurt Christoph von Königsmarck, die de dans toen ontsprong met de terugtrekking uit Bodegraven, kwam bij de inname van Bonn, in oktober 1693 om het leven.

Vrede

Het Hoofdkwartier in Alphen aan de Goudse Sluys werd in 1673 in opdracht van de Staten van Holland verbouwd en uitgebreid om de grote troepenmacht onderdak te verschaffen. Vaak werden met name matrozen doorgestuurd naar Amsterdam om daar onder leiding van Isaac Sweers de stad te verdedigen.
Daarnaast was de toename onder de bevolking fors. Burgers, boeren en -knechten wilden meevechten om de Fransen te verslaan.

De finale was de Zeeslag bij Texel/Kijkduin dat een klinkende overwinning werd voor De Ruyter en Tromp. Wel kwam viceadmiraal Isaac Sweers hierbij om het leven.
Met de ondertekening van de Vrede van Nijmegen in 1678 kwam er een eind aan deze Hollandse oorlog waarbij de Oude Hollandse Waterlinie van levensbelang was. Het beschermde Holland tegen de snode plannen van Lodewijk XIV.
En in Alphen aan den Rijn bij de kruising van vaarwegen aan het eind van de Gouwsluisseweg staan nu nieuwe woningen op de grondvesten van het hooft-quartier waar het hoofd rolde.

Meer beelden ziet u hier

Thuisploeg Leidsche Boys kwam goed uit de startblokken op Sportpark De Vliet in Leiden. Chantal Vermond en Mariska Siebert kregen veel ruimte maar kwamen niet voorbij de sterk spelende Nina de Jong en Tessa Speijk. Wassenaar onder druk met een gevaarlijke vrije trap van Chantal Vermond die een prooi werd voor Kristel Valk, de gelegenheidsdoelvrouwe van Wassenaar.
Maar tevens Denise Oudshoorn en Kelly Barends waren er voor de Boys dichtbij. Ook Elise Groen schoot maar Kristel Valk redde uitstekend. Na een klein kwartier spelen kwam Wassenaar sterk terug. Kim Verhart, Chelle Willemse, Nina de Jong, Samantha van der Valk en Lisanne Vermeulen de gangmakers in de opbouwfase die de snelle spitsen Jet van Schie en Joanne Gordijn het leer in de voeten schoven.

In de 16e minuut kwam Wassenaar zelfs op voorsprong. Een fraaie vrije trap van Chelle Willemse werd door doelvrouwe Gigy Wallard niet juist beoordeeld en het leer glipte door haar vingers. Joanne Gordijn gaf het laatste zetje en scoorde. Iedere speelster van Leidsche Boys accepteerde dit tegendoelpunt maar de assistent scheidsrechter vlagde voor buitenspel. Na afloop vertelde de rappe Gordijn wel degelijk op het moment van nemen van die vrije trap achter Cynthia Vermond te zijn gestart.
Wassenaar coach Albert van Biezen protesteerde en maakte zich zeker niet geliefd bij leidsman Ben Vermond.
Het groen-witte team wel degelijk van slag en daar profiteerde heel slim Leidsche Boys van. Eerst moest Niki van der Kraats een inzet van Elise Groen nog van de doellijn wegwerken maar de counters waren snel en bijzonder gevaarlijk van de Leidsche Girls.

In de 34e minuut een uitbraak van de snelle Kelly Barends die het leer bij de middellijn oppikte. Ging er als een haas vandoor recht op de target af en liet de uitstekend keepende Kristel Valk wel de gang naar het net maken. Een opsteker voor de thuisploeg maar ook nu een vlaggende assistent scheidsrechter die vertelde dat de bal met de hand meegenomen was tijdens de snelle uitbraak van Barends. Echter nu negeerde leidsman Vermond zijn assistent en dit tot woede van Wassenaar coach Albert van Biezen die nu echter wel niet geheel ongelijk had.
Dit overigens fraaie doelpunt van Kelly Barends werd gehonoreerd en de 1-0 een feit. Vlak voor de pauze kreeg Naomi Margaroli nog een prima mogelijkheid maar Kim Verhart redde voor Wassenaar op de doellijn in dit levendige duel met veel emotie.

In de tweede helft had de formatie van coach Ron Kluivers de touwtjes strak in handen. Heerste op het middenveld en Gaby van der Heiden stuurde aan. Wassenaar viel terug en moest een verdedigende positie innemen wat overigens prima lukte. Toch uitgespeelde mogelijkheden voor Mandy Oostveen en Chantal Vermond maar Sanne Heidinga, Joline Bruijs en Bonnie van der Toolen deden het goed daar achterin met natuurlijk Kristel Valk onder de lat.

Counters waren er wel voor Wassenaar en dan met name voor Jet van Schie en Lisanne Vermeulen maar die kwamen niet voorbij Kirsten Stuifzand en Annemarie Kuyvenhoven. Mariska Siebert en Elise Groen kregen voor Leidsche Boys nog uitstekende mogelijkheden om de stand te verdubbelen maar die inzetten troffen geen doel. Vlak voor tijd brak Nina van den Broek door en werd ernstig gehinderd in de zestien. Ging op karakter door maar scoorde niet. De stand bleef zoals die was en dat was zeker niet onverdiend te noemen.

Verliezend coach Albert van Biezen van Wassenaar was realistisch genoeg om te constateren dat de winst van de thuisploeg in overeenstemming was met het spelbeeld. ‘Leidsche Boys had in het tweede deel het middenveld volledig in handen. Wij missen op die plekken speelsters die herstellende zijn van blessures en dan loop je nu achter de feiten aan’, aldus Van Biezen.  
Winnend coach van Leidsche Boys Ron Kluivers vond dat de beide teams aan elkaar gewaagd waren en was uiterst tevreden over het resultaat van zijn meiden. ‘De tweede overwinning dit seizoen en dat smaakt naar meer’, vertelde een glunderende Ron Kluivers na afloop. Was nog wel van mening dat in sommige gevallen slordig werd omgegaan met de geboden mogelijkheden waardoor doelpunten niet werden verzilverd. Daar had Ron Kluivers het gelijk helemaal aan zijn kant. Een punt van aandacht voor op de trainingen.

Voor meer beelden van Leidsche Boys tegen Wassenaar klikt u hier.