De afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft meer tijd nodig voor het bestuderen van het inmiddels definitieve Besluit van de Europese Commissie. Dit inzake de kortingen op de grondprijs, de kwijtschelding van de grondexploitatie- en de kwaliteitsbijdrage met daarnaast het ontbreken van concurrentieverhoudingen, wat werd betiteld als een ongerechtvaardigde vervalsing van de mededinging.

De Raad van State heeft in alle voorgaande rechtszaken de gemeente Leidschendam – Voorburg in het gelijk gesteld. Tijdens de zitting van 10 januari leek het erop dat de Europese Commissie als gedaagde partij voor de Rechtbank stond om op het spervuur van vragen antwoord te geven. De afdeling beriep zich erop niet over de geheime documenten van de gemeente te beschikken. Van vermeende staatssteun, zoals de EC constateerde, was volgens een woordvoerder van de gemeente dus absoluut geen sprake.

Inmiddels is het Besluit van de Europese Commissie openbaar en meer dan duidelijk. De gemeente heeft tijdens alle eerdere zittingen glashard ontkend dat er sprake is van staatssteun en dat alle afspraken volledig openbaar waren. Nu echter de EC komt met de juiste feiten komt deze Corbulo affaire in een geheel ander daglicht te staan. Het waren geheime afspraken en de combinatie van Schouten – de Jong Projectontwikkeling en Rabobank dochter Bouwfonds BV kregen aanzienlijke voordelen. Eveneens werd de concurrentie buiten gesloten. In de onderhavige zaak kunnen nu ook alle verkregen vergunningen ter discussie worden gesteld.

Daarnaast blijkt thans dat er wellicht sprake is van een zo mogelijk tweede staatssteunaffaire met een garantiestelling van 22 miljoen euro vanuit de gemeente Leidschendam Voorburg naar bouwer Schouten – de Jong. 
Er bestaat nog steeds gerede twijfel bij de EC dat de olievlek zich niet alleen beperkt tot het Damplein-project. Het bewijs is niet geleverd dat Schouten – de Jong Bouwfonds alle bedragen, die bij aanvang van dit project verschuldigd waren, ook daadwerkelijk heeft voldaan.

Zoals al eerder geschreven is dit een bijzonder interessante casus. Niet in het minst omdat in eerste instantie een bouwvergunning in 2007 door de Raad van State nietig werd verklaard terwijl op een Artikel 19 WRO vrijstellingsvergunning werd doorgebouwd. Toen in 2011 alles was gebouwd vroeg de gemeente Leidschendam-Voorburg een reparatie bouwvergunning aan voor de afgewezen bouwvergunning uit 2007.
Natuurlijk kan men zich afvragen op welke wijze de gemeente Leidschendam-Voorburg al op voorhand geïnformeerd zou kunnen zijn over het nog in te nemen standpunt van de Raad van State. Er werd door het Leidschendamse college wel heel erg snel gehandeld.

Een bouwvergunning en vrijstellingsbesluit werd verleend en het Leidschendamse college had lak aan de uitspraak van de Raad van State. In de uitspraak zou een nieuw plan binnen een jaar overlegd moeten worden. De gemeente Leidschendam Voorburg stelde zich echter boven de wet. Burgerlijke ongehoorzaamheid van een gemeente die juist transparant en open dient te zijn in de besluitvorming om daarnaast een voorbeeldfunctie te vervullen.

Op onbegrijpelijker wijze lopen ook nu nog zaken uit 2008 die door de Rechtbank beslecht dienen te worden. Nu de Europese Commissie heeft beslist dat de financiële steunmaatregelen inzake het Damplein-project terug dienen te vloeien naar de Staatskas en er sprake is van oneerlijke concurrentieverhouding worden nog meer juridische procedures verwacht.

De totaal vastgestelde onverenigbare staatssteun bedraagt 6.922.121 euro exclusief de rente die vanaf 1 maart 2010 wordt teruggevorderd door de Staat der Nederlanden. Dat het bedrag 0.3 miljoen hoger is komt door de gestegen grondprijzen en de daaraan gekoppelde grondexploitatie- en kwaliteitsbijdrage die op basis van het prijspeil 2010 van kracht is. De steunmaatregelen werden op 1 maart 2010 aan Schouten- de Jong Bouwfonds toegekend. Als partijen worden genoemd Schouten – de Jong Bouwfonds en of Schouten & De Jong Projectontwikkeling B.V. en of Bouwfonds Ontwikkeling B.V., wat een dochteronderneming is van Rabo Vastgoed.

De Nederlandse autoriteiten hebben tot tweemaal toe een verlenging van de procedure gevraagd en verleend gekregen. Maar met de visies die de Staat indiende kon de Europese Commissie niet overtuigd worden van het ongelijk in deze prangende kwestie. Bij aanvang van het Damplein-project in september 2008 waren slechts 20 woningen van de geplande 67 verkocht. Bij lange na niet de vereiste 70%. Deze verkoopovereenkomsten werden echter vernietigd vanwege het feit dat veranderingen in de plannen doorgevoerd moesten worden. Er werd driftig gezocht naar mogelijkheden om bij afgifte van de bouwvergunning de 70/30 regel te omzeilen om dit prestige project te starten.

Bij aanvang van de bouw van de parkeergarage was nog geen enkele woning verkocht. De trukendoos die de gemeente Leidschendam Voorburg vervolgens uit de grote hoed tovert wordt in het rapport van de EC duidelijk naar voren gebracht. Het onderliggende gesjoemel met Schouten – de Jong Bouwfonds die, de werkzaamheden op een presenteerblaadje, zonder openbare aanbesteding opgediend kreeg van de Privaat Publieke Partijen waaronder de gemeente en Schouten de Jong Projectontwikkeling B.V.

De gemeente heeft aangegeven in beroep te gaan tegen deze Besluitvorming van de Europese Commissie. Kosten noch moeite zullen gespaard worden om met de beste juristen uit Brussel de strijd met de Europese Commissie aan te gaan. Dit alles om het gigantische gezichtsverlies niet verder te vergroten. Want ook met deze uitspraak kunnen andere rechtzaken opnieuw aan de orde worden gesteld.
In deze Corbulo affaire zijn uiteindelijk de burgers van Leidschendam Voorburg de dupe. Die zullen het gelag moeten betalen. De geheime achterkamertjespolitiek van de gemeente Leidschendam – Voorburg wordt bij dit Besluit van de Europese Commissie volledig terechtgewezen. De democratie en openbaarheid van bestuur lijkt zich te herstellen en wie weet komt dan ook nog de onderste steen boven.