De ontdekking van de zwaartekracht door Newton maakte een einde aan het bijgeloof. De basis werd niet alleen op wetenschappelijk gebied gelegd ook de communicatie kreeg een boost. Het was een onzichtbaar, grensoverschrijdend netwerk van intellectuelen die elkaar hielpen. Dat ongeacht oorlogen of religieuze verschillen en werd via briefpost naar elkaar verstuurd of naar een wetenschappelijke uitgever die als coördinator optrad.

Vandaag de eerste supermaan van dit jaar met de toepasselijke naam van Wolfsmaan. In februari krijgen wij een aantal spektakels in het universum te zien. Nieuws wordt heden direct wereldkundig gemaakt, echter weten we niet of dat altijd de juiste informatie is. Tussen 1680 en 2025 werd de vooruitgang der techniek tastbaar maar door geopolitieke gebeurtenissen krijgen we nu een geheel andere benadering. Er kunnen naast natuurlijke zonnestormen ook andere verstoringen plaatsvinden. Desinformatie, jamming, spoofing en onderbrekingen van het satelliet verkeer met GPS-storingen.
We gaan nu zelfs terug naar vertrouwde Calsiet kristallen of sterren-, land- en zeekaarten en astronavigatie. Op 20 en 28 februari zien we een aantal astronomische feiten die zomaar kunnen zorg dragen voor een totale verandering van aardse communicatie systemen. Saturnus en Neptunus komen na 36 jaar weer in samenstand en dat kan zomaar een nieuw tijdperk inluiden.

Hollandse oorlog

De Republiek was verzeild geraakt in de Hollandse Oorlog. De Fransen wilden uitbreiding van hun territorium met inlijving van de Zuidelijke Nederlanden tot de Neder-Rijn. Via het oosten bij Lobith kwamen de vijandige gevechtseenheden de Republiek binnen en na negen dagen was Utrecht al ingenomen. Feit was wel dat legerleider in Staatse dienst, Johan Barton de Montbas, met zijn troepen de stellingen langs de Rijn verliet waardoor de Fransen vrij spel hadden. Kreeg daarvoor de doodstraf door ophanging, ontsnapte en liep over naar de Fransen.
Als vervolgens de troepen van Lodewijk XIV met Montbas in de gelederen Woerden bezetten om als uitvalsbasis te dienen naar het westen wordt het onrustig in de Hollandse steden. De grootste veldslag op Hollandse bodem vond plaats bij Fort Kruipin ten noorden van Woerden. Het plan was om de vestingstad weer in Staatse handen te krijgen. Maar de strategie mislukt waardoor vele krijgers uit beide kampementen het leven lieten.

Malaria

Amsterdam en Gouda vrezen en de stad Leiden was benauwd dat na 100 jaar vrijheid opnieuw een beleg zou kunnen plaatsvinden. Ze wisten dat het doel van de bezetter was om Den Haag in te nemen en alles plat te branden. Geen muur mocht overeind blijven staan. Leiden, maar ook andere steden, waren net in de voorgaande jaren bevrijd van een hele vreemde ziekte die leek op de Zwarte Dood, de Pest. In Leiden overleed 12% van de bevolking en dat was aanzienlijk lager dan de pestepidemie rond 1635 toen 30% van de inwoners overleed. Symptoom was uitermate hoge koorts en zelfs bij de Universiteit sloeg deze ziekte hard toe en overleed in een kort tijdsbestek maar liefst acht professoren. Later werd vastgesteld dat deze vreemde ziekte malaria of vlektyfus was.  De populatie van de stad Leiden herstelde zich snel tot 70.000 inwoners. Dat kwam doordat de gemeenschap vanwege de oorlogsdreiging vele ‘Buitenpoorters’ opnam.

Pamfletten

De kracht van de vermenigvuldiging via de drukpers was in die periode van doorslaggevend belang. Alhoewel net als nu er ook vaak nep nieuws werd verspreid. Feit was wel dat het ‘Pamflet’ in Holland de berichtgeving over de oorlog met de Fransen in tekst en beeld weergaf. Veelal met heel kundig gemaakte gravures. Het bezorgde volk wilde de stand van zaken weten want steeds meer mensen konden lezen en schrijven. Later speelde Prins Willem de Derde daar op in om de gruweldaden van de Fransen in Zwammerdam en Bodegraven gepleegd in geheel Europa te verspreiden. Mede daardoor werden de Fransen een gehaat volk.

Vermoord

Onrust en verdeeldheid in de Universiteitsstad met politiek getinte opstootjes. Burgerwachten werden gevormd met versterking van grote aantallen studenten die de hoger gelegen wallen en poorten controleerden. De gebroeders De Witt werden in Den Haag vermoord en Prins Willem III van Oranje-Nassau werd Stadhouder en hoofd van het landleger. Oogstte met dat laatste in eerste instantie niet veel succes maar wist dat goed te verbloemen. Was daarentegen wel een Staatsman met allure en dat al op jonge leeftijd.

Oude Hollandse Waterlinie

In de steden ronselden trommelaars soldaten met uitzicht op een fortuinlijke bezoldiging. Er waren in feite veel te weinig krijgsmannen doordat er lange tijd vrede was. De steden moesten gelden vrijmaken om dit te kunnen bekostigen.
Wel vergelijkbaar met het heden maar het betekende in die tijd het einde van de welvaart welke de Gouden Eeuw met zich meebracht.  Kader was er wel en in onze regio waren dat Kolonel Pain et Vin en Graaf von Königsmarck. De Oude Hollandse Waterlinie werd nagelopen en waar nodig in gereedheid gebracht.

Forten en schansen werden gebouwd of verstevigd. De meest westelijke is het Fort bij de Goudse Sluys ter bescherming van Alphen en Leiden op de strategische kruising van Rijn, Aarkanaal en Gouwe waar in november 1672 in de Rijn een dam werd aangelegd. De schans Altelaat bij de Ziende en Rijn in Zwammerdam en tussen Bodegraven en Nieuwerbrug tussen de enkele en dubbele Wiericke ook een Prinselijk hoofdkwartier met schansen en forten. Ook daar werd later een dam aangelegd om juist het water in de Rijn op hoog niveau te houden om later de landerijen onder water te zetten.

Burgerwachten

Op de meeste forten waren naast militairen ook burgerwachten actief om de snode plannen van de tegenstander voor te zijn en Holland te verdedigen.  Zo ook bij Fort de Goudse Sluys. In Leiden werd onder leiding van Carel Crusius en Carel Heidanus een burgerwachtpost in het leven geroepen. Ook de 21-jarige Jan Alensoon stond paraat. Werd vaandrig en diende bij het korps onder kapitein Andries van Groenendijck. Deze compagnie bewaakte in de maand juli het fort aan de Goudse Sluys en werd tevens ter inspectie naar de Ziende tussen Zwammerdam en Woerdense Verlaat gestuurd. De compagnie werd eind juli teruggeroepen naar Leiden.

Gouden penning

Jan Alensoon was karmozijnverver en stond sinds zijn 13e jaar ingeschreven als student bij de Leidse Universiteit. Dat feit gaf aanzienlijke privileges en daarnaast was de familie niet onvermogend. De lakenindustrie en het kleuren met de specifieke rode kleur stond kwalitatief op hoog niveau en dat leverde veel handel op.

Iedereen van de wacht werd na afloop volgens de overleveringen rijkelijk beloond echter Jan Alensoon vond soldij overbodig. De visie van hem was dat het zijn burgerplicht was om zich ten dienste te stellen om zijn vaderland, de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, te verdedigen. En dat was zeker een edelmoedige uitspraak.
Voor zijn inzet en opstelling kreeg vaandrig Jan Alensoon van de Leidse burgerij een gouden penning voorstellende de Goudse Sluys met inscriptie.
‘Penning voor gagie van J. Alensoon, vendrigh onder Capt. Andries van Groenendijck met het vers: Soo loont Gouwsluis met gout, voor burgertrouw en wagten, Tot welstant en behout, Gevaers gewaek veel nagten’.

Inundaties

Holland stond op het spel en het werd hoog tijd om in te grijpen. De steden en boeren waren bezorgd en gingen schoorvoetend akkoord om het water de polders in te laten stromen. De inundaties werden door Prins Willem III bekrachtigd en ondermijning werd met de dood bestraft.

De Oude Hollandsche Waterlinie kwam in werking. Het westen hield de bezetter vast in Woerden vanwege de ondergelopen landerijen want tussen Muiden en Gorinchem waren de polders onder water gezet. Alleen de hoger gelegen dijken waren nog zichtbaar in de watermassa.

Huysluyden

Halverwege december zakte het kwik onder nul maar de vorst zette niet door. Molens maalden dag en nacht om juist het ijs onbetrouwbaar te maken. De Staten van Holland hadden in het geheim besloten om via de Enkele Wiericke de landerijen ten oosten van de Gouwe te inunderen.

Tijdens de Kerst ging het echter wel hard vriezen met een straffe koude oostenwind. Het Franse opperbevel onder leiding van Hertog van Luxemburg ging in de nacht van 27 december met een groot leger van 8000 man over het ijs op pad richting Zegveld. Het doel was het bestuurlijk centrum van de Republiek in Den Haag.
Het puur Hollandse weer veranderde en sneeuw en dooi zorgde ervoor dat de gouverneur van Utrecht al de helft van zijn manschappen had verspeeld. Meije werd bereikt en op de weg langs de Ziende richting Zwammerdam kwamen de ‘Huysluyden’ in actie. Vier compagnieën boeren en burgers uit Aarlanderveen, Zevenhoven en Nieuwkoop die hun territorium met succes wisten te verdedigden.

Damme en Boreft volledig uitgemoord

Voorbij Zwammerdam op weg naar Alphen liep de aanval vast. Vooruitgestuurde troepen van het fort aan de Goudse Sluys alsmede vitaliteit, koude en de te geringe mankracht aan Franse zijde luidde de aftocht in.

Op de terugtocht werden Zwammerdam en Bodegraven volledig in de as gelegd en er werd verkracht en gemoord.  Niets werd gespaard maar de Fransen moesten via de dijk langs de Rijn naar Nieuwerbrug de schansen met Staatse troepen passeren. Dat betekende wel dat de beestachtige krijgers zonder moreel volledig in de val zouden lopen.

Forten en schansen verlaten

Maar niets was minder waar want de schansen lagen er verlaten bij en de Fransen bereikten zonder problemen Woerden en Utrecht.

Kolonel Pain et Vin vertrok bij de Franse aanval met zijn troepen van Nieuwerbrug naar Gouda en Graaf von Königsmarck (bovenstaande gravure) uit Bodegraven via Alphen naar Leiden. Deze laatste werd bij aankomst met zijn manschappen direct teruggestuurd want op de hoger gelegen schansen en stadspoorten had men Zwammerdam en Bodegraven zien branden. Er was alleen geen redden meer aan toen de troepen daar weer aankwamen.

Krijgsraad en terechtstelling op Fort de Goudse Sluys

Rond de jaarwisseling werd Kolonel Pain et Vin gearresteerd en in Alphen vastgezet in het Fort aan de Goudse Sluys in afwachting van zijn voorgeleiding aan de krijgsraad te velde. Cornelis Tromp kwam op 1 januari 1673 via Leiden met een sloep naar Alphen waar ook een onderhoud plaatsvond met de Prins die een dag eerder uit Breda arriveerde. Ook andere hooggeplaatste krijgsheren van de Republiek voegden zich daarbij.

In eerste instantie werd de 46-jarige Pain et Vin tot een levenslange celstraf veroordeeld maar de Prins nam daar geen genoegen mee. Moest en zou een politiek zondebok vinden en dat was Pain et Vin op basis van artikel 54 van de Militaire Ordonnantie. De onthalsing vond met drie zwaardslagen plaats in het Fort aan de Goudse Sluys op 23 januari 1673 en het lichaam werd begraven in de Goudse Sint-Janskerk. Deze onthoofding hield de gemoederen wel bezig. De legereenheden toonden meer discipline en moed maar een stukje miscommunicatie tussen de legerleiding kostte Moïse Pain et Vin wel de kop. Hij hield tot zijn laatste moment vol dat zijn opdracht was om de schans te verlaten en naar Gouda te vertrekken. Moïse Pain et Vin was ervan overtuigd zijn opdracht naar eer en geweten te hebben uitgevoerd maar geen van de magistraten uit Gouda bevestigden dat bevel.

Zondebok

Als zondebok geslachtofferd zonder dat andere hooggeplaatste officieren een veroordeling of berisping kregen was wrang.

Het vonnis werd mede ondertekend door de Leidse kapitein Andries van Groenendijck die enkele maanden eerder het Fort aan de Goudse Sluys verdedigde en burgemeester Cornelis de Lange van Gouda die tevens lid was van de Admiraliteit van Amsterdam. Enig eerherstel volgde wel door in Nieuwerbrug een Fort naar hem te vernoemen. De Zweedse Graaf Kurt Christoph von Königsmarck, die de dans toen ontsprong met de terugtrekking uit Bodegraven, kwam bij de inname van Bonn, in oktober 1693 om het leven.

Vrede

Het Hoofdkwartier in Alphen aan de Goudse Sluys werd in 1673 in opdracht van de Staten van Holland verbouwd en uitgebreid om de grote troepenmacht onderdak te verschaffen. Vaak werden met name matrozen doorgestuurd naar Amsterdam om daar onder leiding van Isaac Sweers de stad te verdedigen.
Daarnaast was de toename onder de bevolking fors. Burgers, boeren en -knechten wilden meevechten om de Fransen te verslaan.

De finale was de Zeeslag bij Texel/Kijkduin dat een klinkende overwinning werd voor De Ruyter en Tromp. Wel kwam viceadmiraal Isaac Sweers hierbij om het leven.
Met de ondertekening van de Vrede van Nijmegen in 1678 kwam er een eind aan deze Hollandse oorlog waarbij de Oude Hollandse Waterlinie van levensbelang was. Het beschermde Holland tegen de snode plannen van Lodewijk XIV.
En in Alphen aan den Rijn bij de kruising van vaarwegen aan het eind van de Gouwsluisseweg staan nu nieuwe woningen op de grondvesten van het hooft-quartier waar het hoofd rolde.

Meer beelden ziet u hier

Caroline Mars (1959) studeerde, werkte en woonde bijna 20 jaar in Japan, Hong Kong, Singapore en Seoul. Haar schilderijen laten een interessante combinatie zien van Oosterse en Westerse technieken en stralen vooral evenwichtigheid uit met verrassende kleuren. 
De Aziatische filosofie maakt een wel heel sterk onderdeel uit van haar leven met expressionistische maar harmonieuze schilderkunst met een hoge mate van stabiliteit.

In balans zijn met water, aarde, metaal, hout en vuur is daarbij van essentieel belang. Komt tot uiting door eenvoudige vormen en composities met als basis haar Aziatische studies van de Chinese schilderkunst. Ook treffend in haar werk de vogels die zo af en toe op het canvas zijn te zien. Wel altijd met het doel om vooruit te kijken en de boodschapper te zijn.

Dirk Kolff opende de expositie en was verheugd dat Caroline opnieuw de juiste weg was ingeslagen. Een tweede date en dat gaat weer een spannende worden. Als kind tekende Caroline al vol overgave en dat met veel plezier. Nu de recente schilderwerken met acrylverf op doek. “Geniet ervan”, aldus een glunderende Caroline Mars.

Harmonieus, rustgevend en treffend zijn de werken van Caroline Mars. De schilderwerken krijgen zelfs een extra dynamiek door de sfeervolle landelijke omgeving van Galerie Kolff in het midden van het Groene Hart. De weidse ruimte is nu eenmaal de bron om kunst en cultuur met de natuur tastbaar te verbinden. En dat ook als het regent.

De tentoonstelling Kunst in de Polder welke als treffende titel meekreeg ‘Date with Nature II’ met de schilderijen en tekeningen van Caroline Mars is bij Galerie Kolff te zien van 12 juli tot en met 27 juli 2025. De openingstijden zijn op zaterdag en zondag van 14.00 – 17.00 uur of na telefonische afspraak. Het adres van Galerie Kolff is Noordbuurtseweg 2, Zoeterwoude Dorp. Het telefoonnummer is 071 – 5801458.

Meer beelden van de expositie Date with Nature II van Caroline Mars bij Galerie Kolff ziet u hier

De workshop die docente Theolieke Smit van Schildervereniging De Kameleon onlangs organiseerde viel in goede aarde. Wel met het doel om de werken toch tentoon te stellen. Woonde vroeger op Zoeterwoude Dorp en samen met Annemarie Kolff zaten die twee ook in de plaatselijke politiek. Dus de lijntjes waren wel bijzonder kort. 
Het idee achter dit project was de herinnering aan ver vervlogen tijden. Altijd de sigaren van vader en opa met de bijbehorende rook. En dat ook tijdens het fanatieke klaverjassen. Het ligt Theolieke nog helder op het netvlies. Daarbij komt dat de kistjes sigaren altijd voorzien waren van een prachtig sigarenbandje en juist die kwam ze weer tegen.

Dat thema was de inspiratiebron voor de workshop. Maar liefst alle leden lieten zich inspireren om artistieke werken te creëren gebaseerd op drie sigarenbandjes. De workshop kreeg de welluidende titel mee ‘Met rook omhoog’. Burgervader Fred van Trigt van Zoeterwoude opende op zondag 27 april 2025 de expositie.

Leuke werken zijn te zien welke in diverse technieken uitgevoerd. Zo zien we een fraaie afbeelding van Churchill, een heuse sigarenboom en de zonnekoning. En dat soms met maatschappelijke en sociaal getinte boodschappen. Kortom de werken nodigen uit om gezien te worden.

De creatieve inspiratie viert hoogtij alleen de sigaren met de geurende dampen ontbreken nu. Het is ook absoluut geen sigaar uit eigen doos maar een creatieve invulling van persoonlijke inzichten. Dit alles in de sfeervolle landelijke omgeving van het Groene Hart bij Galerie Kolff in Zoeterwoude Dorp. Opvallend in de frisse weidse ruimte dat staat voor de bron van bevlogenheid om kunst en cultuur tastbaar te maken.


De tentoonstelling Kunst in de Polder met de werken van schildervereniging De Kameleon is bij Galerie Kolff nog te zien op dinsdag 29 en woensdag 30 april. De openingstijden zijn op zaterdag en zondag van 14.00 – 17.00 uur of na telefonische afspraak. Het adres van Galerie Kolff is Noordbuurtseweg 2, Zoeterwoude Dorp. Het telefoonnummer is 071 – 5801458.

Het atelier van Schildervereniging De Kameleon is gevestigd aan het Kosterspad 3 (achteringang aan de Loethe) in Zoeterwoude Dorp. Regelmatig worden voor leden en niet leden cursussen en workshop georganiseerd. Dit zowel voor volwassenen en kinderen.

Meer beelden ziet u hier

Een verdienstelijke overwinning met een technisch en fysiek beter spelende thuisploeg dat verzuimde om in de eerste helft al afstand te nemen. De Rotterdamse ploeg daarentegen is nog zoekende naar de juiste structuren.
De wedstrijd stond onder leiding van scheidsrechter Nico Dijkhuizen uit Den Haag die een prima wedstrijd floot. Hij werd geassisteerd door Tessa Geleijnse en Ronald Lamens.

Het heerlijke weertje op Sportpark Het Hoge Land nodigde uit. Specifiek voor de wedstrijd tussen Topklasser Berkel en Hoofdklasser Jong Sparta Rotterdam. Een bekerduel waarbij je nooit weet op welke wijze de muis de kat te slim af is. Ook het eerste officiële optreden van coach Kim de Bruin van de Topklasser uit Lansingerland.

In de derde minuut kwam Berkel op voorsprong. Aanvoerster Demi Verlangen kreeg het leer van Femke van der Burg en scoorde met een fraai lobje maar stond in buitenspel positie. Zes minuten later moest Berkel sluitpost Laura Klein Bog tot tweemaal toe de ploeg in de race houden op inzetten van Izzie Huibers.

Na 15 minuten trok Berkel het spel naar zich toe. Een sterke fase volgde met een reeks hoekschoppen en een inzet van Nadia Kain die net over de deklat werd geschoten.
Berkel zette druk en had het middenveld volledig onder controle.

Drie minuten later werd Gianne Bosman net buiten de zestien onderuit gelopen maar de toegekende vrije trap van Izzie Huibers werd gekeerd door Berkels sluitpost Laura Klein Bog.
In de 32e minuut kreeg Berkel opnieuw een kans om van te smullen. Nu Jennifer Biharie die haar inzet gestopt zag worden door doelvrouw Iris de Rouw.

In de laatste tien minuten van de eerste helft liet Berkel zich terug zakken waardoor de Spartanen de touwtjes van het duel in handen kreeg. Désirée Daemen kreeg een mogelijkheid en Julia Sleeuwenhoek schoot naast voor Sparta. Aan de andere kant was het Iris de Rouw die knap ingreep op een inzet van Isabel van Ommen.

Na de pauze was het na twee minuten raak voor Berkel. Celia Chee schoot eerst tegen de dwarsligger en kreeg via Isabel van Ommen opnieuw het leer voor haar voeten. Haalde vernietigend uit en zette daarmee Berkel op een verdiende 1-0 voorsprong.

Na vijf minuten spel kwam Pien Struijs bij de thuisploeg binnen de lijnen. Had mij vooraf toegefluisterd om te gaan scoren en voegde in de 54e minuut de daad bij het woord. Een prachtige uithaal in een moeilijke positie maar het leer vloog in de touwen. Berkel op rozen en op de rug van Struijs stond in grote letters wel een twee. Dus twee minuten later scoorde diezelfde Pien Struijs haar tweede van de middag. De stand 3-0 en Jong Sparta had weinig in te brengen. In feite was de wedstrijd na 11 minuten spel in de tweede helft al gespeeld.

In de 66e minuut wel een mogelijkheid voor Gianna Bosman maar de echte overtuiging in het spel van de Rotterdamse Spartanen was weggeëbd. Haar inzet ging ver over het doel van Laura Klein Bog.
Een minuut later schoot Isabel van Ommen Berkel naar 4-0. Een perfecte voorzet van Nadia Kain werd vol overtuiging loeihard in de touwen gedeponeerd. Was daar na afloop heel erg blij mee dat het collectief werken werd beloond.

Berkel kreeg nog meer mogelijkheden maar de wedstrijd was gespeeld. Een dik verdiende overwinning van een eensgezind elftal waarin de verdedigende linie met onder meer Peta Houting en Sasha Leemans de basis is. De ploeg had in de eerste helft al afstand moeten nemen en speelde met souplesse en vol overtuiging.

Een fraaie overwinning met coach Kim de Bruin aan het roer die met de kanjers laveert op technisch en tactisch gebied. Meerdere trainingen in de week lijken nu al in speltechnisch opzicht z’n effect te krijgen. Sparta Rotterdam was nog niet zover en zoekende de juiste lijnen en linies op elkaar af te stemmen. De ploeg van coach Denise Versteeg vocht meer tegen zichzelf dan tegen de opponent. Dat lijkt voor de Spartanen slechts een kwestie van tijd.

 Komende zaterdag een krijgt de poule fase van de KNVB Beker een vervolg. Sparta ontvangt thuis op Sportcomplex Nieuw Terbregge in Rotterdam plaatsgenoot Xerxes DZB. Aftrap is om 14.30 uur.
Berkel vertrekt naar Zeeuws Vlaanderen om het op te nemen tegen IJzendijke. Aanvang op het plaatselijk Sportpark is om 13.00 uur.

Meer beelden van Berkel tegen Jong Sparta Rotterdam ziet u hier

Het had natuurlijk een spannende ontknoping moeten worden tussen de teams van SDC Putten, XerxesDZB uit Rotterdam en ARC uit Alphen aan den Rijn om twee tickets te bemachtigen voor de Eerste Klasse. Op Sportpark Voordorp in Utrecht zou de onderlinge driekamp inclusief strafschoppen moeten plaatsvinden maar nu zijn alle drie de teams gepromoveerd. Een plaats kwam vrij doordat een vereniging zich terugtrok uit de competitie.

Op naar de Eerste Klasse en dat is toch mooi de op twee na hoogste amateur klasse. Wel een prestatie van groot belang want het gestelde doel is bereikt. Tien jaar geleden werd promotie net gemist maar nu gaat de ploeg van coach Janet Griffioen er volledig voor. Weet als geen ander het reilen en zeilen in de Topklasse, Hoofd- en Eerste Klasse. Toeval of niet, opvallend feit is wel dat de ploegen waar ze de laatste jaren actief is geweest ook hun feestje vieren. RCL Leiderdorp naar de Hoofdklasse net als IJFC IJsselstein maar het meest belangrijke is de promotie van haar ARC. En daar is ze dolblij mee, en dat terecht uiteraard.

Voor de Alphense Racing Club is dat wel heel goed nieuws. De vrouwen volledig op stoom om de trein door te laten denderen, ook komend seizoen. Want met souplesse, technisch en tactisch inzicht is dit fantastische resultaat behaald. En dat smaakt naar meer. Was het niet wijsgeer Confucius die 2500 jaar geleden deze wijze woorden sprak: ‘Onze grootste overwinning is niet dat we nooit falen, maar telkens als we struikelen weer opstaan’. En dat deden de rood-zwarten in de laatste thuiswedstrijd van de nacompetitie. Het was de grote finale en FC Delta Sports werd via strafschoppen uitgeschakeld. De ontlading groot met een dik verdiende pluim.

Promoveren na een seizoen vol emoties, hindernissen, tactisch inzicht, technisch kunnen, fonkelend spel, visie en beleving. De Racing startte de competitie goed en op sportpark Zegersloot werd de latere kampioen Ajax met 4-3 toch mooi afgetroefd met sprankelend voetbal op hoog niveau. Wellicht de beste wedstrijd van de Racing dit seizoen met wervelend spel en hele fraaie doelpunten.

Een andere mijlpaal was een periodetitel die er uiteindelijk voor zorgde dat aan de nacompetitie kon worden deelgenomen. Tegen een lager geklasseerde ploeg werd helaas verloren maar de Racing werd vol trots de Winterkampioen van de Tweede Klasse B. Ook dat was een unicum maar de druk kwam daarbij wel op de schouders van de Racing te liggen. Immers iedereen wil uiteraard winnen van de koploper.


Na de winterrust kwamen de rood-zwarten maar moeilijk in het eigen vertrouwde spel. Onnodige verliespartijen speelde wel degelijk parten en de motivatie en inspiratie lieten het heel even afweten om vervolgens in de lente weer op het vertrouwde niveau te komen. De trein weer op het juiste spoor en ritme om vervolgens Purmerend, RKAVV Leidschendam en het Leidse UVS te verslaan. ARC eindigde in de competitie op de tweede plaats 7 punten achter kampioen Ajax met 45 punten uit 20 wedstrijden en een doelsaldo van 62 voor en 25 tegen. 15 wedstrijden werden gewonnen en 5 verloren. De voorsprong op nummer 3, het Amsterdamse DVVA, was 12 punten. Komend seizoen meer spektakel bij de ARC-vrouwen in de Eerste Klasse. Zowel thuis op Zegersloot als uit.

Een beeldoverzicht van dit seizoen ziet u hier

De 0-3 eindstand stond al met de pauze op het scorebord. Lesley Landweer scoorde in de 12e minuut vanaf elf meter en twee minuten later schoot Evienne Schoenmaker de 0-2 in de touwen. In de 29e minuut bepaalde Annebel Schoonderwoerd, de topscoorder van de Racing, met een fraai doelpunt de eindstand op 0-3.
RCL promoveert en daar waren speelsters en technische staf wel heel erg blij mee.

Meer beelden van Spirit tegen RCL ziet u hier

Eerste klasser ARC speelde voor ruim 9000 toeschouwers een puike partij voetbal maar was niet opgewassen tegen de spelers van bondscoach Leo Beenhakker. ARC-sluitpost René de Graaf hield de Racing lange tijd in de wedstrijd. Na een 0-2 stand bij rust werd het 0-3 in het voordeel van Oranje. De doelpunten voor de pauze werden beiden gescoord door Hans Gillhaus en in het tweede deel was het balvirtuoos Richard Witschge die doel trof. De stand had een ander aanzien kunnen krijgen als Jacques Key een terecht toegekende strafschop had benut. Het leer verdween aan de verkeerde kant van de paal over de achterlijn. Voor het duel werd ARC-aanvoerder Ruud van Es volop in de bloemen gezet. Hij speelde vanwege knieproblemen zijn laatste wedstrijd voor ARC. De wedstrijd stond onder leiding van scheidsrechter John Blankenstein.

De Alphense Eerste klasser ARC maakte onder de nieuwe coach Bert Jansen een prima seizoen door. Hij volgde interim-trainer Aad Koren op nadat eerder Jan Kroese was weggestuurd. De ploeg werd vijfde in de competitie achter Rijnsburgse Boys, Quick Boys, Noordwijk en Vitesse Delft. Jacques Key de topscoorder met maar liefst 18 doelpunten gevolgd door Wilco van Leeuwen met 7 goals.

Bij de tegenstander een geheel andere situatie. Want de perikelen bij het Nederlands elftal hielden de gemoederen behoorlijk bezig. Thijs Libregts werd de opvolger van Rinus Michels en loodste Oranje in de kwalificatie ongeslagen naar plaatsing voor het WK. Een aantal coryfeeën zagen het niet zitten om met Libregts naar Italië af te reizen en er werd gestemd. Het werd niet de keus van de spelers (Cruijff) maar Rinus Michels adviseerde de voetbalbond om Ajax coach Leo Beenhakker te benoemen als bondscoach.
Die aanstelling vond plaats op 14 mei en vijf dagen later speelde Oranje op Sportpark de Middelmors tegen Rijnsburgse Boys een hele matige partij. Het werd 1-1 en er moest anders worden gespeeld.

Twee dagen later op Sportpark Zegersloot een Nederlands elftal dat duidelijk meer energie uitstraalde. Verdediging en middenveld moesten zich gaan bewijzen vertelde Leo Beenhakker vooraf. Dat gebeurde onder leiding van aanvoerder Ronald Koeman. Aanvallend kwam het gevaar van Aberdeen speler Hans Gillhaus. Die scoorde in de 15e en 22e minuut twee fraaie doelpunten. De snelle omschakeling met Berry van Aerle, Erwin Koeman, Jan Wouters en Gerald Vanenburg werkte alhoewel doelman René de Graaf zich flink in de kijker speelde met zijn vele reddingen.

ARC deed het achterin toch opvallend goed met Ruud van Es, Frank Bloemheuvel en René Lammers maar moesten in de 58e minuut toch toezien dat de uiterst balvaardige Richard Witschge de 0-3 scoorde. In de laatste fase van het duel kreeg ARC een elfmeter trap. Henk Fraser trok aan het shirt van de doorgebroken Jacques Key die alleen op weg was naar Hans van Breukelen. Hij nam zelf de strafschop en het leer ketste via de verkeerde kant van de staander over de achterlijn.  Het bleef bij 0-3 maar echt sprankelend was Oranje niet terwijl ARC veel lof oogstte.

Winst voor Oranje maar toch problemen voor Don Leo die maar liep te ijsberen langs de zijlijn. Had het niet helemaal naar zijn zin maar de druk extreem om aan de verwachtingen te voldoen.
Het vervolg in Italië is wellicht bekend. In de groepsfase werd gelijkgespeeld tegen Egypte (1-1), Engeland (0-0) en Ierland (1-1). Door buurland Duitsland werd Oranje in de achtste finale met 2-1 terecht gewezen. Het ging echt helemaal mis en Leo Beenhakker vertelde later dat hij deze klus niet had moeten aanvaarden. Don Leo Beenhakker was van 14 mei tot 24 juni 1990 de bondscoach van Oranje na een eerdere periode in de jaren 1985 en 1986.

En bij ARC alleen maar tevreden gezichten. Een unicum om dit mee te maken en dat voor zo’n slordige 9000 fans van de voetbalsport. Dat in een sfeervolle ambiance met een perfecte organisatie. Trouwens als er hogere tribunes waren neergezet was de 10000 wel ruim gepasseerd. Voor aanvang kreeg aanvoerder Ruud van Es niet alleen van Ronald Koeman bloemen. Ook spelers en het bestuur kwamen met de fleurige ruikers aanzetten. Een chronische knieblessure van Ruud van Es maakt het spelen vrijwel onmogelijk. Een afscheid tegen Oranje was dan toch, hoe wrang dan ook, een hoogtepunt.

Meer beelden uit 1990 ziet u hier

Op zondag 14 april werden op tien plaatsen in de Nijmeegse wijk Bottendaal 26 Stolpersteine geplaatst. Deze blijvende herinneringen werden op initiatief van de Stichting Stolpersteine Nijmegen tijdens een korte ceremonie vakkundig gelegd voor het laatst bewoonde onderkomen van de slachtoffers.

Toespraken werden gehouden door burgemeester Hubert Bruls, nabestaanden en bewoners. Tevens sprak Rabbijn Mendel Levine gebeden uit. Klarinettist Johan Gudden met violist Thomas Ruffmann zorgden voor passende muziek tijdens de ceremonie.

Namen

Eerder werden er al in andere wijken van Nijmegen Stolpersteine neergelegd. Nu in Bottendaal met op de Oude Groenewoudseweg 262 de familie Pels-Levie met Simon Pels zijn vrouw Jetje Levie en dochter Evaline Pels.

Vervolgens de Evertsenstraat 4 met Abraham Wolff en zijn vrouw Celine Kaas en de kinderen Everdina en Marcus Louis. Verder naar de Schoolstraat 123 met de familie Bos-Krause. Liebman Bos, zijn vrouw Irene Krause en de kinderen Hertha en Jacob.

Dan de St. Stephanusstraat. Is vernoemd naar de eerste martelaar van het Christelijke geloof Stefanus die werd gestenigd in het jaar 34. Het is tevens de patroonheilige van de stad Nijmegen. Het gezin Monnikendam bestaande uit Jonas Monnikendam, zijn vrouw Johanna Frankenhuis en zoon Philip Jacob (Flip) woonde op nummer 62. Op nummer 151 de familie Pels-Koperenberg met Nefthalie Pels, Eva Koperenberg, Betje Blok en Nathan Pels.

In de Jan van Galenstraat op nummer 44 Recha Friendländer en haar zoon Salo Kwiat. Vervolgens de Van Dulckenstraat 38 met Geertruida Roos – Serphos en haar zoon Machiel Roos en op 45 Hans Menkel.
In de Jan de Wittstraat twee adressen. Eerst nummer 51 met Rosette Kool en Mordechai Sons en op nummer 79 Meijer Mug.

Vermoord

Voor de Tweede Wereldoorlog waren er in Nijmegen rond de 500 inwoners met een Joodse afkomst woonachtig. Na de deportatie van deze mensen naar kampen en gaskamers, met voorafgaand de diverse razzia’s in de stad, zijn er 450 Nijmeegse Joden vermoord.

De intentie van de Stichting Stolpersteine Nijmegen is dat ieder slachtoffer van het naziregime een gedenksteen voor de laatst bekende woning krijgt. Na de legging in de wijk Bottendaal zijn er 97 kleine gedenkstenen geplaatst.

Bottendaal

Bottendaal, een bruisende wijk vol geschiedenis met de in het oog springende Titus Brands Gedachteniskerk en de voormalige papierloods van drukkerij Thieme.

In het verleden de bedrijvende activiteiten met de paraplufabrieken van Dickmann’s, Dobbelmann’s met de waspoeders en de fraaie verpakkingen van cartonnagefabriek Kilsdonk.


Bij de Kapokfabriek, met een souterrain als schuilkelder, kwamen op 2 oktober 1944 tijdens een Duits bombardement 99 mensen om het leven. Nijmegen lag op dat moment in de frontlinie en werd hevig bestookt met brandbommen. Het gebouw stortte volledig in. Een veelal emotionele historie welke niet vergeten mag worden.

Stolpersteine

Stolpersteine of struikelstenen zijn kleine monumenten of gedenkstenen voor de slachtoffers van het nationaalsocialisme.

Zijn van beton met aan de bovenzijde een messing plaatje waarop informatie met onder andere naam, geboorte- en deportatiedatum alsmede de plaats en datum van overlijden. Geestelijk vader van de Stolpersteine is de Duitse beeldend kunstenaar Gunter Demnig die ook in Nijmegen eigenhandig een aantal gedenksteentjes plaatste.

Meer beelden van de Stolpersteine legging van 14 april 2024 ziet u hier

https://www.oorloginnijmegen.nl/
https://gertjanvanheyningen.blogspot.com/2017/03/anne-en-zef_12.html
https://www.flickr.com/photos/95028150@N06/albums/72157634586496760/

https://www.stolpersteine-nijmegen.nl/